Haşhaş ülkemizde de bilinen ve çok farklı biçimlerde tüketilen bir besin maddesidir. Nitekim kendi içinde de rengine göre farklılıklar arz eder. Her ne kadar en bilineni siyah haşhaş olsa da en az onun kadar faydalı olan bir de beyaz haşhaş isimli kardeş besin maddesi vardır. Biz de sizlere bu yazıda beyazın saflığını taşıyan bu besin maddesi ile ilgili olarak tüm merak ettiğiniz şeylerin bilgisini vereceğiz. Hadi şimdi adım adım başlayalım.
Önce beyaz haşhaş nedir onun yanıtını verelim. Bilimsel literatürlere bakıldığında beyaz haşhaşın ne olduğu şu şekilde ifade ediliyor: Haşhaş adı verilen bitkinin tohumlarından elde edilmiş olan, açık renkli ve de ince dokulu bir tohum çeşididir. Mavi haşhaş familyasındandır.
Beyaz haşhaş ile ilgili bir diğer tanımlama da şu şekildedir: Gelincik familyası çeşidinden yaprakları yumurtaya biçiminde ki, uca doğru sivri tabanı kalp biçiminde olan bir tohum türü olup, gövdesini tamamen sarar. Ülkemizde Afyonkarahisar ve Hatay bölgesinde yetişmektedir.
Aşağıda 100 gram beyaz haşhaş besin değeri ortalama olarak verilmiştir.
· Enerji (kJ): 2332.0
· Enerji (kcal): 557.0
· Yağ (gr): 44.7
· Doymuş yağ oranı (gr): 4.5
· Karbonhidrat değeri (gr): 23.7
· Şeker oranı (gr): 3.0
· Lif oranı (gr): 10.0
· Protein değeri (gr): 18.0
Yukarıda verilen bilgilerden de net olarak görüldüğü gibi son derece kendisine has bir besin maddesidir.
Beyaz haşhaş yukarıda verilen bilgilerden de net olarak görülür olduğu gibi yüksek besin değerine sahiptir. Diğer haşhaş türlerinden daha hafiftir. Fındıklı az tatlı bir aroması olduğu da rahatlıkla söylenebilir. Nasıl kullanılırsa kullanılsın kullanıldığı yemeklere ayrı bir lezzet katar. Renk olarak bakıldığı zaman fildişi ya da yetiştiği ortama göre kirli beyaz rengine sahiptir. Tadında acı yok denecek kadar azdır. Kavrulduğu zaman gevreksi çok özel bir tat almaktadır. Hangi biçimde ezilirse ezilsin krema haline gelir. Mavi haşhaş ile aynı aileye olmasına rağmen yapısal olarak farklılıklar taşır. Yine yukarıda verilen bilgilerden de görülür olduğu gibi yüksek bir lif oranına sahiptir. Omega 3, omega 6, magnezyum, kalsiyum ve manganez içerir. Bileşenleri arasında az da olsa alkoidler vardır. Ilıman iklimlerde yetişir. Geniş tarım alanlarında yetiştirilmesi çok kolaydır. Raf ömrü son derece uzundur. Hem endüstriyel hem de gündelik yaşamda kullanılan çok yönlü bir tohumdur. Farklı biçimlerde kullanılabilmektedir.
Beyaz haşhaş aslında birçok faydası olan bir besin maddesidir. Ana faydaları ise aşağıda belirtilmiş olduğu gibidir:
· Sindirim sistemini düzenlemeye yardımcı olur
· Kalp ve damar sağlığını korur
· Sakinleştirici ve gevşetici bir etkisi mevcuttur
· Kemik sağlığını korur
· Uykusuzluk sorunu için doğru miktarda tüketildiği zaman idealdir
· Hem doyurucu hem de besleyici bir besin maddesidir
· Cildi nemlendirme etkisi vardır, aynı zamanda cildi yatıştırır
· Bağışıklık sistemini destekler
· Son derece pratik bir kullanımı vardır
· Ağrı kesici özelliği vardır
· Doğurganlığı artırdığı ifade edilmesine rağmen kesin bu konuda net bir bilgi mevcut değildir
Ana hatları ile beyaz haşhaşın faydaları noktasında bu bilgiler verilebilir.
Her türlü ürünün olduğu gibi beyaz haşhaşın da bir saklanma biçimi vardır. Burada hemen saklanma biçimini de ifade etmek gerekir ise serin, gün ışığından uzak, cam kavanozlarda saklanması gerekir. Şayet beyaz haşhaş ezme biçimine dönüştürülmüş ise o zaman buzdolabında saklanması doğru olandır.
Şimdi de beyaz haşhaş nereden satın alınır sorusunun yanıtını vermek gerekir ise o noktada da birçok yanıt verilebilir. Ülkemizde her ne kadar siyah haşhaş kadar bilinmesi de satıldığı yerleri bulmak yine de mümkündür. Bunların en başında organik pazarlar vardır. Bunun yanı sıra global bazda olan ulusal ölçekli marketlerde de bulunabiliyor. Yine bazı aktarlarda da satılan bir haşhaş türüdür. Lakin en güvenli olarak alınabileceği yerlerin başında spesifik olarak bu tür ürünlerin satıldığı e-ticaret siteleri vardır.
Beyaz haşhaş alırken dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:
· Gereksinim duyulduğu kadar alınmalıdır
· Güvenilir ve doğru adreslerden temin edilmelidir
· Katkısız ve doğal olanları tercih edilmelidir. Alınan ürün koruyucu içermemelidir
· Raf ömrüne dikkat edilmelidir
· İşin fiyat kısmı es geçilmemeli aşırı ucuz ya da tam tersi aşırı pahalı olanlardan uzak kalınmalıdır
· Alınan ürünün gerçekten beyaz haşhaş olduğundan emin olunmalıdır.
Beyaz haşhaşı alırken nelere dikkat edilmesi gerektiğini bu biçimde ifade ettikten sonra şimdi de tüketirken nelere dikkat etmemiz gerektiğine değinelim.
· Aşırı düzeyde tüketildiği zaman bağımlılık yapabilir
· Uyuşturucu etkisi yapabilir.
· Alerjik bünyelerde doğrudan temas etmesi halinde kaşıntı, kızarma vb. durumlara yol açabilir
Yukarıda verilen tüm bu bilgilere istinaden son derece bilinçli ve günde 20 gramı aşmayacak bir biçimde tüketilmelidir.
Beyaz haşhaş işin özünde herkes tarafından yukarıda belirtilen oranları geçmediği sürece rahatça kullanılabilir. Lakin kontrolü asla kaybetmemek gerekir. İlerleyen yaşta olan kişilerde ve çocuklarda ise tüketilmesi uzmanlar tarafından tavsiye edilmez. Bunun nedeni ise ürün özellikleridir.
Beyaz haşhaş şu biçimlerde kullanılabilir:
· Yapılan keklerin, böreklerin, çöreklerin üzerine tıpkı susam gibi süslemek için. Eğer bu biçimde kullanılacak ise az da olsa kavrulmalıdır
· Yine haşhaşlı çörek şahane bir tariftir. Bir sonraki yazımızda da tarifi mevcuttur.
· Salataların içine katılabilir
· Ezilerek ezme biçiminde tüketilebilir
· Pane yapmak için harika bir seçimdir
· Hint mutfağında beyaz haşhaş kıvam artırıcı olarak kullanılmaktadır
· Katmer bir diğer kullanıldığı yerdir
· Birçok tatlıda da ister tek başına, ister unla beraber kullanılabilir.