Cranberry (Turna Yemişi) Nedir? Faydaları Neler?

Cranberry, botanik dünyasındaki adıyla Vaccinium macrocarpon ve Türkçe’deki bilinen ismiyle turna yemişi olarak ifade ediliyor. Fundagiller ailesine mensup olan bu bitki sulak ve turbalık bataklıklarda yetişme özelliğine sahiptir. Kuzey Amerika ve Kuzey Avrupa'da bu bitkinin yetişmesine uygun önemli alanlar vardır. Her mevsim yeşil kalmayı başaran bu bodur çalı bitkisi sonbaharda olgunlaşarak meyve verir. Sert ve parlak görünüme sahip yakut kırmızısı meyveleri dikkat çekicidir. Ekşi ve buruk bir tadı olmakla birlikte tıp dünyasındaki fonksiyonel süper gıdalardan biridir.

Diğer kırmızı orman meyvelerinden farklı olarak içeriğinde ultra yüksek seviyede bir konsantrasyonda A tipi proantosiyanidinler (PAC), kuersetin, resveratrol, ursolik asit ve yoğun C vitamini barındırmasıdır. Bu yüzden insan anatomisi üzerinde gerçekten özel etkileri vardır ve önemli bir yere sahiptir.

Kuzey Ormanlarının Fonksiyonel İksiri Cranberry

Cranberry insan fizyolojisi üzerinde sıradan bir vitamin deposu olmanın çok ötesindedir. Çünkü yapışma karşıtı bir mekanizma ile çalışır ve biyolojik bir bariyer ajanıdır. Aynı zamanda cranberry için Kuzey ormanlarının fonksiyonel iksiri demekte mümkündür. Bu bitkinin meyveleri benzersiz bir şekilde A tipi proantosiyanidin moleküllerine sahiptir. Bu sayede vücuda giren patojen bakterilerinin sağlıklı doku duvarlarını tutunmasını engellemektedir. Diğer taraftan bakterileri öldürmeden onların üremesini engeller. Daha sonrasında koloni haline gelmelerini durdurarak vücuttan doğal bir şekilde atılmasını desteklemektedir.

Turna yemişi yüzeysel anlamda bir antioksidan meyve olmaktan daha fazlasını sağlar. Ürogenital sistemi korumakla birlikte gastrointestinal mukozanın restorasyonuna da yardımcı olur. Bunun dışında vasküler endotel sağlığını desteklerken hücresel antik süreçlerine kadar tüm vücutta mikroskobik anlamda bir savunucudur. Aynı zamanda vücudu birçok dış etkilen arındıran  bir kalkan görevi de görür.

Cranberry (Turna Yemişi) Meyvesinin Vücut Anatomisine Yönelik Temel Faydaları

Anatomik anlamda cranberry meyvesinin vücuda yönelik birçok temel faydası vardır. Doğru kullanım halinde bu faydaları elde etmek ve maksimum verim almak mümkündür. Ne kadar fazla tüketilirse o kadar iyidir mantığı yerine uygun dozajlarda tüketilmesi bu temel faydaları daha iyi elde etmeyi sağlar. Bu meyvenin vücut anatomisi de yönelik temel faydaları için aşağıda önemli bilgileri bulabilirsiniz.

Ürogenital Sistem Koruması ve Doğal Anti-Adhezyon Mekanizması

Klinik olarak cranberry'nin en çok belgelenen ve tıp dünyasında reçete edilen öncelikli faydası kronik İdrar yolu enfeksiyonlarına etkisidir. Üstün koruma gücünü ortaya koyarak enfeksiyonların %90'ına neden olan Escherichia coli bakterileri üzerinde etkilidir. Bu sayede idrar yolları ve mesane çeperindeki epitel hücrelere bu bakterilerin tutunmasının nedeni olan fimbria atlı kancaların yapısını bozar. Bakterilerin mesane duvarına yapışmasını içindeki  A-tipi proantosiyanidinler ile doğrudan engellemeyi desteklemektedir.

Bakterilerin bu duvarı tutunması ve koloni halinde yapışması engellendiğinde idrar akışı ile birlikte vücuttan hızlı bir şekilde atılmaları söz konusudur. Antibiyotik kullanımının aksine bunu yaparken direnç geliştirmeden ve vücudun yararlı florasına zarar vermeden görevini yerine getirir. Aynı zamanda kimyasal etkileri de söz konusu değildir. Bu yüzden düzenli bir şekilde Turna yemişi tüketirseniz sistit ve sürekli yenilenen ürünler sistem enfeksiyonlarından kurtulmayı başarabilirsiniz. Bununla birlikte enfeksiyon ataklarını seyretmesi böbrek sağlığını korumaya katkı vermektedir.

Gastrointestinal Mukoza Restorasyonu ve Ülser Önleyici Etki

Bakteriyel yapışmayı engelleyen mucizevi anti-adhezyon özelliği sayesinde cranberry bak idrar yolları dışında mide ve bağırsak mukozasında da özel etkiler göstermektedir. Gastrointestinal mukoza restorasyonu ve ülser önleyici etkisi bu kapsamda oldukça önemli bir faydadır. Helicobacter pylori bakterisi gibi dünya çapında kronik gastrit, mide ülseri ve hatta mide kanserine kadar tetikleyici olan temel patojenler üzerinde bu etki daha net bir şekilde görülmektedir.

Turna yemişinde bulunan yüksek moleküler ağırlıklı polifenoller bu bakterilerin mide epiteliğine kenetlenmesini bloke etmektedir. Bununla birlikte bu bakterinin mide duvarına tutulacak alan bulamamasını sağlar. Böylece bakteri popülasyonunu zamanla azaltmaktadır. Midenin asit dengesini restore edilmesi sayesinde gastritin sönmesi üzerinde de etkilidir. Sindirim kanalı florasını destekleme açısından sızdıran bağırsak sendromunu da kontrol altında tutmaktadır.

Vasküler Endotel Sağlığı ve Kardiyovasküler Destek

Kalp ve damar sisteminin uzun ömürlü ve sağlıklı olması açısından endotel tabakası esnek ve temiz olmalıdır. Damarların iç yüzeyini kaplayan endotel ile alakalı olarak cranberry damar duvarlarını iltihaplanmaya karşı korur. Burada iltihaplanmaya neden olan sitokinlerin üretimini baskılayan kuersitin ve resveratrol anlamında zengin bir yapıya sahiptir. Bu güçlü flavonoidler sayesinde ateroskleroz olarak bilinen damar sertliğine yol açan kötü kolesterolün oksitlenme aşamasını hücresel seviyede durmaya katkı vermektedir

Bununla birlikte damarların genişletilmesi ve kan akışının rahatlatılmasında da nitrik oksit sentezini uyarmaktadır. Böylece sistolik ve diyastolik kan basıncını dengeler. Bu tansiyonun istenilen seviyede kalmasını sağlar. Ayrıca kanda bulunan lipit profilinin de optimize etmesi sayesinde iyi kolesterol seviyeleri üzerinde harika bir desteğe sahiptir. Bunların dışında uzun vadede görülen akut koroner arter tıkanıklarını ve pıhtı oluşumunu engelleyerek kalp krizi gibi riskleri de dahil ederek dolaşım sistemi üzerinde etkili bir koruma desteği sunar.

Maksimum Hücresel Anti-Aging ve Serbest Radikal Kalkanı

Doğadaki orman meyveleri ile kıyaslandığında Turna yemişi en yüksek oksijen radikali emme kapasitesine sahip besinler arasındadır. Yoğun miktarı C vitamini içermesinin yanı sıra toko ferroller sayesinde hücresel metabolizmayı çevresel toksinlerden uzaklaştırır. Böylece serbest radikal hasarını hücre zarına ulaşmadan durdurma ve nötralize etme özelliği vardır. Bu sayede hücre çekirdeğinde ve DNA sarmalında oksidatif strese karşı koruma desteği sunar.

Bu sistemik antioksidan kalkan, cildin kolajen ve elastin matrisini korumaktadır. Bu sayede foto yaşlanmayı, sarkmaları ve deride görülen kırışıklıkların oluşumunu yavaşlatır. Cilde doğal yoldan bir canlılık ve elastikiyet kazandırması da önemli bir faydasıdır. Hücresel seviyedeki yaşlanma hızını yavaşlatması sayesinde organların dokusal bütünlüğü uzun süreler boyunca muhafaza edilmektedir.

Periodontal Sağlık ve Ağız İçi Hijyen Anatomisi

Ağız ve Diş Sağlığı açısından cranberry doğal bir hijyen ajanıdır. Üst düzey etkileri sahip olmakla birlikte ağız içerisinde plak oluşumunu engeller. Ayrıca diş eti hastalıklarına neden olan bakterilerin tükürük molekülleri ile birleşerek diş yüzeyinde tutunmasını engeller. Turnayı yemişi ekstreleri ağız florasında yer alan zararlı patojenlerin diş minesine ve diş etlerine yapışmasını mekanik olarak engellediği için biyofilm tabakası oluşturmasının önüne geçer.

Bunlar dışında diş taşları ve diş plakları üzerinde de etkileri vardır. Bunların birikmesini yavaşlatması sayesinde diş eti kanamaları ve çekilmelerini azaltır. Aynı zamanda kronik ağız kokusu olarak ifade edilen halitosis durumunu da azaltmaktadır. Çürük yapıcı asit üretimini baskılarken ağız içi pH derecesinin de dengelemektedir. Diğer taraftan tükürüğün doğal bir koruyucu olarak mineralize gücünü destekler. Bu özelliği sayesinde periyodontal bir savunma kalkanı oluşturmaktadır.

Güvenli Cranberry Tüketim Detayları

Bio yararlılık açısından cranberry tüketimi doğru bir şekilde yapılmalıdır. Güvenli cranberry tüketimi detayları için hassas bir şekilde hareket etmek gerekir. Bu konuda dikkat edilmesi gereken detaylar şunlardır:

●      Rafine şeker anlamında;

Turnayı yemişi doğal formunda ekşi ve burukta da sahip bir meyvedir fakat marketlerde satılan kurulmuş formlarında rafine şeker eklemesi vardır. Aynı zamanda bu meyveden yapılan meyve sularında da aşırı miktarda rafine şeker eklenerek tatlandırma yapılır. Bu işlemler meyvedeki antienflamatuar faydayı olumsuz etkiler. Aynı zamanda tedavi edici amaçlı tüketilmesi söz konusu olduğunda şekersiz kuru formları ile Saf dondurulmuş meyve hali tercih edilmelidir.

●      İlaç etkileşimleri açısından;

Karaciğerdeki enzim yolları üzerinde cranberry etkisi söz konusu olabilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerin cranberry tüketimi halinde ilacın etkisinin daha fazla artması söz konusu olabilir. Bu kanama riskine yol açabileceği için tüketim miktarı sınırlandırılmalı ve mutlaka hekime danışılmalıdır.

●      Oksalat ve böbrek taşı geçmişi olanlarda

Bu meyvenin içeriğinde yer alan yüksek oksalat seviyeleri doğal bir şekilde bulunsa da oksalat ve böbrek taşı geçmişi olanlarda risk oluşturabilir. Bu yüzden cranberry tüketiminde bu kişilerin aşırıya kaçmaması dikkat edilmesi gereken bir detaydır.