Dolmalık fıstık, Türk ve Akdeniz mutfağındaki endeks malzemelerden biridir. Çam fıstığı olarak bilinen bu malzeme aromatik ve dokusal derinlik katması nedeniyle tercih edilir. Bu malzemenin kavrulması sırasında açığa zengin yağlar ve camsız bir arama çıkar. Böylece içerisinde bulunduğu yemeklerin anında bir gurme tabanına dönüştürmektedir.
Bu nedenle mutfaklarımızda yapılan birçok yemekte dolmalık fıstığı tercih eden bir toplum yapısına sahibiz. Bu malzemenin kullanımı ile ilgili çok sayıda yemek tarifi bulmak mümkündür. Bu anlamda ve ekonomik olan bazı tarifleri aşağıda vereceğiz.
Geleneksel Türk saray mutfağında en görkemli yemeklerden biri olarak iç pilav kabul edilir. Bu yemekte dolmalık fıstığı gastronomik gücü muhteşem bir şekilde ortaya çıkar. Geleneksel saray usulü ıslıklı ve üzümlü iç pilav, harika bir lezzet anatomisine sahiptir. Fıstığın yoğun yağlı dokusuyla birlikte kuş üzümünün tatlı ekşi kontrastı harika bir durumu ortaya çıkarır. Buna yenibaharın sıcak aromatik yapısı, pirinç tanelerinin etrafında eşlik eder. Leri yağında ağır ağır kavurduktan sonra dolmalık fıstığın esansiyel yağları tabanına doğru ilerler.
Pirincin nişastalı yapısı ile de birleştiği zaman bu durum her tanenin derin bir lezzet ile kaplanmasına neden olur. Burada önemli olan pilavın hazırlanışı sırasında fıstıkları kavrulma derecesidir. Bu durum yemeğin tüm lezzetini ve kaderini belirleyen bir durumdur. Bul kavrulurken kesinlikle yıkılmaması gerekir. Çok az pembeleşmesi yemeğin lezzetinin oturması için yeterlidir. Doğru bir teknikle iç pilavı demledikten sonra bambaşka bir durum ortaya çıkar. Bir garnitür olmanın ötesinde tek başına bir başyapıt olarak ittifaklarda yerini alır. Geleneksel saray usulü fıstıklı ve üzümlü iç pilav kuzu tandır, hindi ve sulanmış tavuk gibi yoğun pratiğini ana yemeklerin yanında harika bir lezzet yoldaşıdır. Bu yüzden davet sofralarında saraylı bir asaleti ve zengin bir aromatik kokuyu yayar. Bu tarifi hazırlamak için gereken malzemeler şunlardır:
● 2 su bardağı baldo pirinç (ılık tuzlu suda 30 dakika bekletilmiş)
● 3 yemek kaşığı dolmalık fıstık
● 2 yemek kaşığı kuş üzümü (ılık suda bekletilmiş ve süzülmüş)
● 2 yemek kaşığı tereyağı + 1 yemek kaşığı zeytinyağı
● 1 adet büyük boy kuru soğan (çok ince yemeklik doğranmış)
● 1 çay kaşığı yenibahar, 1 çay kaşığı tarçın, 1 çay kaşığı karabiber
● 3 su bardağı sıcak et suyu veya tavuk suyu
● Tuz, bir çimdik şeker
Bu güzellik yemek hazırlanırken geniş bir pilav tenceresi kullanılmalıdır. Önce tereyağı ve zeytinyağını bu tencerenin içerisine koyun. Yağ eridikten sonra içine dolmalık ekleyerek orta ateşte kavurun. Fıstıkları kokusu çıkıp renkleri hafif açık altın sarısı olana kadar bu işlemi üç dakika boyunca sürekli karıştırarak tekrar edin. Bu aşamadan sonra doğranmış bir şekilde soğanları ekleyin. Bu anlar yumuşayıp şeffaf hale gelene kadar fıstıklarla birlikte kavurma işlemi sürdürülmelidir. Daha sonrasında suda bekleyip süzülen pirinçleri tencereye ilave ederek kavurmak gerekir. Bu işlem gerçekleştirilirken suda bekleyip sürüden pirinçler tencereye ilave ettikten sonra cam gibi parlayana kadar karıştırılmalıdır. Bu işlemin alttan üste doğru kavurarak 5 dakika yapılması yeterlidir.
● Pirinçler iyice kavrulduktan sonra diğer malzemeler de eklenmelidir.
● Kuş üzümü karabiber, tarçın, tuz ve şeker eklendikten sonra bir tur karıştırılmalıdır.
● En son sıcak et ya da tavuk suyunu tencereye vererek kapağını sıkıca kapatmak gerekir.
● İlk olarak yüksek ateşte kaynama noktasına getirdikten sonra ardından ocağın altı tamamen kısılmalıdır.
● Böylece pirinçler suyu çekerken yemeğin pişmesi devam eder.
● Pilav suyunu çektikten sonra ocağı kapatarak temiz bir kağıt havlu sermek ve o şekilde kapatarak 20 dakika denlenmeye bırakmak gerekir.
Birçok kişinin aklından geçmesi bile dolmalık fıstıkla yapılan lezzetli yemekler arasında makarna seçenekleri de vardır. Bu açıdan bakıldığında hakiki Akdeniz usulü çam fıstıklı ve fesleğenli pesto soslu makarna tam da buna uygun bir tariftir. Dünya genelinde İtalyan mutfağından yayılan pesto sosu tazeleyici ve karakteristik özelliği sayesinde dolmalık fıstığın çiğ ve hafif kavrulmuş formunu destekleyerek lezzetini arttırır. Dolmalık Fıstıklar havanda dövüldüğünde ortaya çıkan yağlar bu sosun bağlanma kalitesini arttırmaktadır. Böylece makarnanın yüzeyine pürüzsüz bir şekilde yapışır.
Pesto soslu Yapılan bu makarna fıstığın içerdiği doymamış sağlıklı yağ asitleriyle etkileşime girer nokta bu şekilde hem besleyici hem de damakta lezzeti uzun süre kalan bir profile sahiptir. Bu tarifteki en önemli detay sosun asla ocakta pişirilmemesi gerektiğidir. Çünkü makarnanın kendi sıcaklığı bu sosun harmanlanması için yeterlidir. Doğrudan ateşle temas etmediği için fesleğen parlak yeşil rengini korumaktadır. Dolmalık Fıstıklar ise sos içerisinde kıvam arttırıcı bir krema gibidir. Böylece ağızda çıtır çıtır gelen bir hissiyatı harika bir dengeli sunar. Hakiki Akdeniz usulü çam fıstıklı ve fesleğenli pesto sosu dondurma için gereken malzemeler şunlardır.
● 1 paket dilediğiniz çeşit makarna (Spaghetti veya Penne idealdir)
● 3 yemek kaşığı dolmalık fıstık (hafifçe yağsız tavada sallanmış)
● 2 demet taze fesleğen (sadece yaprakları, yıkanıp iyice kurutulmuş)
● 2 diş sarımsak
● Yarım su bardağı kaliteli sızma zeytinyağı
● Yarım su bardağı toz Parmesan veya eski kaşar peyniri
● Tuz, taze çekilmiş karabiber
Geniş bir tencereye bol miktarda su eklenerek kaynattıktan sonra tuz eklenmesi ilk aşamadır. Bundan sonra makarnayı al dante kıvamında pişecek şekilde haşlamaya bırakmak gerekir. Makarna haşlandığı sırada pesto sosu hazırlama aşamasına geçebilirsiniz. Bunun için yağsız küçük bir tavaya dolmalık fıstıklar atılarak kısık ateşte hafif bir şekilde sallanmalıdır. Ortalama 2 dakika bu şekilde hareket ettikten sonra dolmalık fıstıkların üzerinde hafif kahverengi benekler oluşacaktır. Bunu görene kadar kavurma işlemini devam ettirip ardından soğumaya bırakmak gerekir.
Sarımsakları hazırlamak için geleneksel bir yöntem olarak havanda dövmeyi tercih edebilirsiniz. Pratik bir kullanım için mutfak robotuna sarımsakları atarak hazırlayabilirsiniz. Daha sonra hafif kavrulmuş soğumuş dolmalık fıstıkları eklemeniz gerekir. Bu esnada bir çimdik tuz attıktan sonra püre haline gelene kadar bu karışımı çekmeniz gerekir. daha sonra tamamen kuruyan fesleğen yapraklarını ekleyerek kısa aralıklarla fesleğenleri karışıma yedirmelisiniz. Sızma zeytinyağını yavaş yavaş akıtarak bu karışıma eklerken en son aşamada parmesan peyniri ve karabiber ilave edilmelidir. Böylece sosu bağlamayı da tamamlamış olursunuz. Diğer taraftan makarna süzülmeden önce haşlama suyundan yarım kepçe ayrılması önemlidir. Süzme işleminin Ardından sıcak makarnayı derin bir kaba alarak hazırlanan taze pesto sosu ve ayrılan yarım kepçe Makarna suyu eklenerek karıştırılmalıdır. Daha sonra birkaç adet kavrulmuş bütün dolmalık fıstık serpiştirerek bu yemeği servise hazır hale getirebilirsiniz.
Dolmalık fıstığı yemek tariflerinde kullanmadan önce bazı detayları dikkat edilmelidir. Sıcak yemeklerde, hazırlanan soslarda ve zeytinyağlı sarmalarda bunu kullanmadan önce ve yağ ilave etmeden çok kısık ateşte sürekli sallanmalıdır. Böylece aromasını elde etmek mümkün olur. Çünkü bu işlem sayesinde fıstığın içerisine hapsolan çamsı ve fındığımsı aromatik yağlar serbest kalacaktır. Bu yemeğe katacağınız lezzet katmanını misliyle arttıran bir detaydır.