Işkın Kökü Nedir? Ne İşe Yarar? Faydaları Nelerdir?  

Polygonum affine veya Rheum ribes adıyla bilinen ışkın, Doğu Anadolu'da ve Doğu Akdeniz'in yüksek rakamını dağlarında yetişmektedir. Tamamen doğal olmakla birlikte yabani şartlarda yetişmesi söz konusudur. Bu yüzden halk arasında yayla muzu ya da dağ muzu olarak da adlandırılmaktadır. Çok eski zamanlardan beri yetişen bir kullanılan bitkisel bir şifa kaynağıdır. Taze olarak ilkbahar aylarında toplanan ve ekşi lezzetiyle tüketilen bu bitki, toprak altında devasa bir kök sistemine sahiptir. Bitkilerle tedavi açısından bakıldığında en güçlü ve konsantre bölümü kökleridir. 

Bu bitkideki elementler zorlu doğa şartlarında hayatta kalmasını sağlamaktadır. Bitkinin içeriği incelendiğinde antrakinon türevlerini, polifenolleri ve yüksek yoğunluktaki tanenleri barındırmaktadır. Bununla birlikte geleneksel Çin ve Orta Doğu tıp biliminde binlerce yıldır ışkın kökü ilaç olarak konumlandırılmıştır.Aynı zamanda modern farmakoloji de kanser araştırmaları ve diyabet tedavisi gibi birçok alanda laboratuvar çalışmalarında incelenen etnobotanik öğeler arasındadır.

Doğu’nun Yabani Rebezesi Işkın Kökü

Kök halindeki bu kadın bitkinin ne işe yaradığı ve insan vücudundaki biyolojik mekanizmalar üzerinde nasıl etkili olduğu sıklıkla sorulmaktadır. Bunun için bitkinin zengin bileşen haritasına bakmak gerekir. Çünkü ışkın kökü vücuttaki kontrolsüz hücre bölmelerini baskılamadan kan kimyasını stabilize etmeye kadar çok geniş etkileri olan bir bitkidir. Aynı zamanda sistemik enflamasyonu kökten kurutma yeteneğini sahiptir. Genel olarak bakıldığında ışkın çok işlevli bir organizma olarak öne çıkmaktadır.

Bünyesinde barındırdığı reofisid, krizofanol ve emodin gibi maddeler, vücudun savunma mekanizmalarını hücresel bazda uyarmaktadır. Ağır kış şartları yaşandığında vücudu için içten bir restorasyon sürecini yönetmektedir. Yüksek oksijenli yaylalarda mineral toplayarak olgunlaşması ışkın kökünü sıradan bir bitki kökü olmanın ötesine taşır. Modern insan metabolizmasının birçok sentetik etkenle hırpalandığı düşünüldüğünde hem arınmayı hem de hücrelerin yenilenmesini sağlamak gibi önemli bir görevi de vardır.

Hücresel Mutasyon Karşıtı Etki ve Tümör Baskılama Potansiyeli

Modern tıp dünyasında ışkın kökü hakkında birçok bilimsel makaleler yayınlanmıştır. Bu konuda en fazla heyecan uyandıran özelliği, anti tümör ve anti mutajenik kapasitesi olmasıdır. Çünkü içeriğinde oldukça yüksek bir miktarda emojinin adlı polifenolik bileşikleri vardır. Bunlar kanserli hücrelerin büyüme döngülerini bozmakta etkilidir. Aynı zamanda bu hücrelerin beslenmesini sağlayan yeni damarların oluşmasını engelleme potansiyeli de bulunmaktadır. Başta lösemi olmak üzere mide, kolon ve meme kanseri gibi agresif hücre mutasyonların yayılma hızını yavaşlatmada da potansiyeli vardır. Bu konu ile alakalı ışkın kökü özleri üzerinde yapılan proaktif laboratuvar çalışmalarında umut verici sonuçlar ortaya çıkmaktadır.

Bunların yanında köteki antioksidanlar doğal bir şekilde DNA sarmalını serbest radikallerin yol açtığı oksidatif hasarlara karşı korumaktadır. Kanserleşme sürecine daha başlamadan, hücresel anlamda durdurmaya çalışır. Hücrelerin genetik kodunun bozulmasını engelleyerek bunu yapma yeteneği araştırılmaktadır. NK hücreleri denilen ve vücudun kendi doğal katil hücrelerini aktivite etmesi sebebiyle bağışıklık sistemindeki kanserli dokuların daha hızlı tespit edilmesini sağlarken, imha edilmesine de yardımcı olmaktadır. Bu yüzden ışkın kökü bedenin iç savunma ordusunda genetik bir sapma ihtimaline karşı her zaman teyakkuzda duran güçlü bir hücresel koruma askeri gibidir.

Kan Şekeri Regülasyonu ve İnsülin Hassasiyetinin Artırılması

Tip-2 diyabet ve insülin direnci rahatsızlıkları modern çağda en yaygın görülen hastalıklar arasındadır. Adeta bu çağın metabolik pandemisidir. Bu hastalıklarla mücadelede ışkın kökü, karaciğer ve pankreas üzerinde doğrudan düzenleyici etkileriyle bilinmektedir. Kökün sahip olduğu bir aktif maddeler ince bağırsak üzerinde bunu glukozidaz enzimlerini inhibe etmektedir. Böylece tüketilen karbonhidratların şekere dönüşmesi ve kana karışma hızı net bir şekilde yavaşlamaktadır. Ayrıca yemeklerin ardından meydana gelen ani kan şekeri flamalarını engellemektedir. Damar çeperlerine glikoz baskısıyla aşılmasının önüne geç ve açısından bu önemlidir.

Hücresel anlamda bakıldığında ise yağ ve kas hücrelerinin insülin reseptörlerini duyarlı hale getirmektedir. Bu sayede kandaki glikozun hücre içine taşınması ve enerjiye dönüştürülmesi daha kolay olur. Gereksiz şeker üretimini baskılayarak karaciğerin glikojen depolarını stabilize etmektedir. Böylece açlık kan şekerinin ideal aralıklarda kalmasına destek verir. Kan şekerinin bu kadar kararlı ve dengede kalması, diyabet hastalarının yaşam kalitesini artırmaktadır. Bununla birlikte hipoglisemi ataklarını bağlı tatlı krizlerini ve kronik kilo alma döngülerini kırmayı sağlar.

Gastrointestinal Sistem Temizliği ve Güçlü Sindirim Desteği

Sindirim sistemindeki en etkili toniklerinden biri ışkın köküdür. Çünkü içeriğinde antrakinon glikozitleri ve tanelerin yarattığı harika bir biyolojik denge vardır. Küçük dozajlarda tüketilmesi durumunda içeriğinde yer alan yoğun tanenler ile ishal ve bağırsak gevşekliği gibi durumlarda hızlı bir toparlayıcıdır. Aynı zamanda mide kozası için koruyucu ve büzücü bir etkisi vardır. Kullanım dozajının bir miktar artması durumunda antrakinonlar devreye girmektedir. Böylece kalın bağırsağın peristaltik hareketlerini uyarması mümkündür. Kronik kabızlık ve bağırsak tembelliğinin ortadan kaldırılmasında bu doğal bir laksatif işlevine sahiptir.

Ayrıca kronik mide rahatsızlıkları ortaya çıkardığı yama ve ekşi yeme hissini hafifletmek için mide asidini regüle etmektedir. Diğer bir özelliği safra salgısını teşvik etmesidir. Bu sayede tüketilen ağır ve yağlı gıdaların vücutta parçalanması daha kolay olacaktır. Karaciğer sindirim sistemi üzerinde iş yükünü hafifletmesi de önemli bir ayrıntıdır. Bağırsak florasında yer alan zararlı tüm etkenleri temizlerken, yararlı olanların temiz ve dengeli bir şekilde kalmasına doğrudan zemin hazırlamaktadır.

Karaciğer Detoksifikasyonu ve Yağlanma Karşıtı Bariyer

Karaciğer vücuttaki en önemli organlar arasında yer almaktadır. Çevre kirliliği, alkol tüketimi, işlenmiş gıdalar ve ilaç kalıntıları gibi birçok sebep nedeniyle zaman içerisinde yorulmaktadır. Aynı zamanda toksin biriktirmesi de söz konusudur. Bu olumsuz etkilerin ortadan kaldırılmasına yardımcı olmak için ışkın karaciğer hücrelerini yenilemektedir. Bunun hızlı bir şekilde olmasını sağlarken organ filtrasyon kapasitesinde maksimum seviyeye çıkarmaktadır. Bunu detoksifikasyon enzimlerini tetikleyerek gerçekleştirir. Aynı zamanda kanın temizlenmesinde de karaciğeri senkronize bir şekilde katılmaktadır. Bu sayede toksit kimyasallar ve ağır metaller vücuttan idrar ile dışkı yoluyla daha hızlı atılmaktadır.

Bununla birlikte, hepatosteatoz olarak bilinen karaciğer yağlanmasına karşı da mükemmel bir lipid regülatörüdür. Karaciğerdeki yağ asitlerinin sentezlenmesi konusunda ışkın baskılama yapmaktadır. Bu sayıda mevcut yağ hücrelerinin parçalanması ve enerjiye dönüşmesini desteklemektedir. Karaciğer hasarını gözler önüne seren ALT ve AST gibi enzim seviyelerinin düşürülmesinde etkilidir. Bu sayede karaciğer etrafında biriken yağ kütlelerini eritmek mümkündür. Aynı zamanda karaciğerin metabolik işlemlerini daha özgür yerine getirmesini doğal bir koruyucu olarak desteklemektedir.

Işkın Kökünün Tarifleri ve Hazırlanışları

Tüketilmesi sağlığa faydalı olan ışkın kökünü hazırlarken bazı teknikleri kullanmak gerekir. Böylece bu bitkinin muazzam faydalarını değerlendirirken güvenli bir şekilde bunlardan yararlanmak mümkündürn. Yoğun ve güçlü doğası için en etkili tüketim yöntemi, kök kaynatma üzerine yapılan uygulamadır.

●      Bu uygulamayı yaparken kurutulan ve ince kıyılmış ışkın kökünden bir tatlı kaşığı alınmalıdır.

●      Daha sonrasında bir büyük su bardağı soğuk su içerisine eklenerek karışım ocağa alınmalıdır.

●      Kısık ateşte 15 dakika civarı kaynattıktan sonra ocaktan alarak 5 dakika dinlendirilmesi gerekir.

●      Dinlendirme işleminin ardından süzülerek olup bir şekilde ve aç karnına tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

●      Tadı birçok kişiye acı ya da ekşi geldiğinden birkaç damla limon ya da organik bal ilave edilerek içimini kolaylaştırabilirsiniz.

Birçok doğal kürde uygulanan kesintili kür mantığı ışkın kökü içinde geçerlidir. Bu çayı günde en fazla 1 fincan tüketmek gerekmektedir. Aynı zamanda ard arda en fazla 2 hafta boyunca kesintisiz içildikten sonra ara verilmelidir. 1 hafta ara vermek vücudun mineral dengesini koruma açısından etkili sonuçları ortaya çıkaracaktır. Aynı zamanda güçlü bileşenleri ve idrar sökücü etkileri nedeniyle hamilelerde ve emziren annelerde kullanılması kesinlikle tavsiye edilmemektedir. Ayrıca akut böbrek yetmezliği ya da ciddi kolit rahatsızlıkları olan kişilerin de bu kökü kullanmaması gerekir. Dağların sert ve yalçın ikliminden gelerek şifayı sağlayan ışkın, kökü doğru miktarı ve bilinçli aralıklarla kullanılmalıdır. Böylece vücudun her hücresine ulaşması ve biyolojik dengeyi yeniden kurması mümkün olacaktır.