Mide bulantısı birçok şeyden oluşabilecek önemli bir sorundur. Sindirim sistemi düzensizliklerinden oluştuğu gibi farklı nedenleri de olabilir. Yol tutmasına (hareket hastalığı), stresten hamileliğin ilk aylarındaki sabah bulantılarına daha sayılabilecek oldukça fazla sebebi bulunur. Pek çok farklı nedenden kaynaklanabilen rahatsız edici bir durumdur. Mide bulantısı olması durumunda akla ilk gelen pratik çözümlerden biri ağza bir nane şekeri atmaktır.
Nane şekeri mide bulantısına oldukça iyi gelmektedir. İçeriğindeki mentol bileşeni sayesinde mide bulantısını hafifletmede geçici ve anlık bir rahatlama sağlar. Nane şekerinin bu etkisi farklı sebeplerle daha iyi veya daha kötü olabilir. Tamamen kullanılan şekerin kalitesine ilk olarak etki bağlıdır. İçeriğindeki gerçek nane yağı oranına da gene önemli ölçüde etki bağlıdır. Bulantının alt altında yatan temel nedene gene de önem verilmeli ve dikkat edilmelidir.
Nane bitkisinin (Mentha piperita) yapısında doğal olarak bulunan içerik kendisine bu özelliği sağlamaktadır. Ona o ferahlatıcı hissi veren ana etken madde mentoldür. Mentol, mide ve bağırsak sistemi üzerinde doğrudan iki temel mekanizma ile çalışır;
Kas Gevşetici (Antispazmodik) Etki: Mentol, mide duvarındaki düz kasları gevşetici bir etkiye sahiptir. Midedeki kasılmaları, spazmları ve krampları yatıştırarak bulantı hissinin azalmasına yardımcı olur.
Anestezik ve Ferahlatıcı Etki: Ağza alınan nane tatı, ağız içindeki ve yemek borusundaki reseptörleri uyararak beyne giden bulantı sinyallerini hafifletebilir. Yarattığı serinlik hissi, bulantının getirdiği o sıcaklık ve daralma hissini perdeler.
Her nane şekeri mide bulantısına aynı şekilde iyi gelmeyecektir. Bazı nane şekerleri bulantıyı daha kötü hale getirme durumu bile söz konusu olabilir. Bunun nedeni piyasadaki bazı markaların içerik noktasında hile yapmasıdır. Pek çok ucuz şekerin içinde gerçek nane yağı yerine sentetik nane aroması ve aşırı miktarda rafine şeker bulunması esas neden olarak belirtilebilir.
Yüksek Şeker Riski: Aşırı şekerli ve glikoz şuruplu yiyecekler mide asidini tetikleyebilir. Midedeki çalkantıyı artırarak bulantıyı daha şiddetli hale getirebilir.
Sentetik Aromalar: Yapay aroma vericilerin kas gevşetici veya mide yatıştırıcı hiçbir tıbbi etkisi yoktur. Sadece ağızda geçici bir koku bırakırlar.
Doğru Seçim: Bulantı için nane şekeri kullanılacaksa market şekerleri yerine eczanelerde veya doğal ürün dükkanlarında satılan ürünler tercih edilmelidir. İçeriğinde hakiki nane uçucu yağı (peppermintoil) barındıran, düşük şekerli veya şekersiz pastiller tercih edilmelidir.
Nane şekerinin (özellikle gerçek nane yağı içerenlerin) işe yarayabileceği bulantı türleri şunlardır;
Yol Tutması (Araba/Deniz Tutması): Seyahat esnasında ağızda nane şekeri veya pastil bulundurmak mentolün ferahlatıcı etkisiyle beynin dikkatini dağıtır. İç kulaktaki denge mekanizmasının yarattığı bulantıyı hafifletir.
Stres ve Anksiyete Kaynaklı Bulantılar: Yoğun stres anlarında midede oluşan kasılmaları gevşeterek rahatlama sağlar.
Sindirimsizlik ve Gaz: Ağır bir yemek sonrası oluşan şişkinliğe bağlı bulantılarda mide gazının atılmasına yardımcı olarak rahatlatır.
Nane ve nane ürünleri bazı kullanıcılara iyi gelmeyebilir. Her birey kendi özeliğine göre nane şekeri kullanımını ayarlaması doğru olacaktır. Bazı durumlarda tamamen ters tepebilir. Mide sağlığını riske atabilir;
Reflü (GÖRH) Hastaları: Mentol midenin üst kısmında bulunan ve mide asidinin yemek borusuna kaçmasını engelleyen alt özofagus sfinkterini (mide kapağını) gevşetir. Bu kapak gevşediğinde mide asidi yukarı sızar. Şiddetli mide yanmasına, ekşimesine ve dolayısıyla bulantının katlanarak artmasına neden olur. Reflüsü olanlar nane şekerinden uzak durmalıdır.
Hamilelik Dönemi: Gebelik bulantılarında bazen keskin nane kokusu ve aroması tetikleyici olabilir. Hamilelikte mide kapakçığı hormonal nedenlerle zaten gevşek olduğundan nane tüketimi reflüyü azdırabilir. Hamilelik bulantılarında nane yerine zencefil (zencefil çayı veya şekeri) çok daha güvenli ve bilimsel olarak kanıtlanmış bir alternatiftir.
Eğer amaç mideyi yatıştırmaksa daha farklı alternatifler de kullanmanız mümkündür. Nane şekeri yerine doğal ve şekersiz alternatifleri kullanmanız bu noktada göreceğiniz olumlu etkiyi artırabilir. Olumsuz neticeler de burada görünmeyebilir. Uygulamak çok daha kesin sonuçlar verir;
Taze Nane-Limon Çayı: Birkaç yaprak taze nane ve bir dilim limonun sıcak suda 5-10 dakika demlenmesiyle yapılan çay son derece olumlu etkiler gösterecektir. Şekersiz olduğu için mideyi yormaz ve sıcaklığıyla sindirimi rahatlatır.
Nane Yağı Koklamak: Nane uçucu yağını yutmak yerine sadece bir peçeteye birkaç damla damlatıp derin derin koklamak son derece faydalı olacaktır. Özellikle hamilelik ve yol tutması bulantılarında beyindeki bulantı merkezini (kemoreseptör tetikleme bölgesini) hızla sakinleştirir.
Zencefil Tercihi: Tıbbi literatürde mide bulantısına karşı etkinliği en yüksek bitki zencefildir. Nane şekerine alternatif olarak şekersiz zencefil pastilleri veya taze zencefil çayı denenebilir.
Nane şekeri mide bulantısını kökten tedavi eden bir ilaç değildir. Sadece o anlık bulantı hissini baskılayan özelliğinin bulunmasından dolayı tercih edilmektedir. Kişiyi rahatlatan geçici bir yardımcıdır. Eğer bulantının arkasında farklı sebepler farsa buna ciddi bir önlem alınması durumu söz konusu olabilir. Gıda zehirlenmesi, mide mikrobu (gastroenterit), vertigo veya başka bir sistemik hastalık varsa bu durumda nane şekeri kullanmak olumlu etki yaratmayacaktır. Nane şekeri geçici bir ferahlık verse de bulantı tekrar başlayacaktır. Asıl neden ortadan kaldırılmalıdır.
Mide bulantısı anında peş peşe nane şekeri çiğnemek zannedildiği gibi iyi sonuçlar ortaya koymayacaktır. Fazla miktarda çiğnemek kadar yutmak da fayda yerine zarar getirir. Vücuda bir anda giren yüksek miktarda şeker ve mentol ciddi sıkıntılara sebep olacaktır. Böyle bir durumda mide mukozasını tahriş edebilir. Bulantı hissettiğinizde abartmadan kullanım sağlanması gerekir. Sadece 1 adet şekersiz veya gerçek nane yağlı pastili ağzınızda yavaşça eriterek emmeniz yeterlidir. Rahatlama sağlamıyorsa şeker yemeye devam etmek doğru olmayacaktır. Temiz hava almak veya zencefil çayı içmek böyle bir durumun yaşanması halinde daha doğrudur.
Kusma eyleminin hemen ardından nane yağı kullanılması iyi bir etki bırakacaktır. Ağızda kalan asidik ve kötü tadı yok etmek için nane şekeri can kurtaran gibi görünebilir. Ancak kusma sonrasında mide ve yemek borusu daha farklı bir pozisyona geçmiş olacaktır. Asit yüzünden zaten tahriş olmuş ve hassaslaşmıştır. Bu anlarda hemen keskin mentollü bir şeker tüketmek mide kapakçığını tekrar gevşetip yeni bir kusma refleksini tetikleyebilir. Kusma sonrasında en doğrusu aslında çok da ekstra bir durum değildir. Yapılması gereken çok basittir. Ağzı önce bol temiz suyla çalkalamak son derece basit ve etkili bir adımdır. Midenin yatışması için yarım saat kadar beklemek ve ardından hafif bir nane-limon çayı veya ılık su yudumlamaktır.
Nane şekeri mide bulantısına iyi gelir mi? Mide bulantısı için nane şekeri kullanmanın en iyi alternatif yolları nelerdir? Nane şekerinin kullanımı.
Hipertansiyon Hastaları Nasıl Beslenmeli? Nelere Dikkat Etmeli? konusunda olan bir yazıdır
Kurutulmuş limon kabuğu, mutfakta ve günlük yaşamda oldukça geniş bir kullanım alanına sahiptir.
Portakal kabuğu, günlük hayatta çoğu zaman değerlendirilmeyen ancak kurutulduğunda oldukça geniş kullanım alanına sahip doğal bir üründür.
Bağışıklık sistemi, vücudu bakteri, virüs ve diğer zararlı mikroorganizmalara karşı koruyan doğal savunma mekanizmasıdır.
Eklem ağrısına iyi gelen bitkiler nedir? Eklemler, vücudun hareket kabiliyetini sağlayan ve günlük yaşam aktivitelerinin sorunsuz şekilde yerine getirilmesinde önemli rol oynayan yapılardır.
Teff tohumu, son yıllarda sağlıklı beslenme trendlerinin yükselmesiyle birlikte adından daha sık söz ettiren besinlerden biri haline gelmiştir.
Anason, kendine özgü aroması ve hoş kokusuyla yüzyıllardır kullanılan şifalı bitkiler arasında yer alır.
