Anadolu’nun geleneklerinden en önemlilerinden birisi de ardıç katranı sabunudur. Günümüz modern saç bakım rutinlerinde de gene önemli bir yere sahiptir. Ardıç katranı ardıç ağacının (Juniperus oxycedrus) odun ve köklerininden elde edilmektedir. Kapalı ocaklarda piroliz (ısı ile yakma) yöntemiyle damıtılmasıyla elde edilir. Koyu renkli, yoğun, isli kokulu organik bir sıvıdır. Şifalı katranın doğal zeytinyağı ve bitkisel yağlar ile sabunlaştırılması sonucu üretilmektedir. Ardıç katranı sabunu özellikle zayıflamış, dökülmeye meyilli saçlara uygulanır. Saç derisi problemleri yaşayan saçlar için mükemmel bir canlandırıcı ve güçlendirici özeliktedir.
Ardıç katranı sabununun saç tellerini güçlendirmedeki sırrı her zaman için merak edilir. Saçın tutunduğu zemin olan saç derisini (saç foliküllerini) biyokimyasal olarak tedavi etme kabiliyetinde saklıdır. İçeriğindeki doğal bileşenler oldukça büyük faydalar içermektedir. Kafa derisindeki sebum (yağ) dengesini kurar. Kıl köklerinin nefes almasını engelleyen kimyasal kalıntıları uzaklaştırır. Kepek pullarını ve mikroskobik zararlıları temizler. Sağlıklı ve temiz bir saç derisi temel özellikler içerir. Saç tellerinin kökten uca daha kalın, esnek ve dökülmeye karşı dirençli olmasının en birincil şartıdır.
Ardıç katranı sabunundan fayda sağlayabilmek için bazı kurallara uymak gerekir. Maksimum performans alabilmek için yapılması gerekenlere dikkat edilmelidir. Yıkama öncesinde saçın ve suyun doğru kondisyona getirilmesi gerekir. Genel olarak sabunlar market şampuanları gibi sentetik köpürtücüler (SLS, paraben) içermez. Ssaç derisindeki gözeneklerin ısı yardımıyla doğal olarak açılması sabunun emilim hızını artırır.
İdeal Su Sıcaklığı: Saçlar kesinlikle çok sıcak suyla yıkanmamalıdır. Sıcak su saç derisindeki koruyucu lipit tabakasını eriterek deriyi kurutur. Sabunun sert hissettirmesine yol açar. Saçlar gözenekleri gevşetecek ve sabunu rahatça köpürtecek ılık su ile tepeden tırnağa iyice ıslatılmalıdır.
Saçı Taramak: Yıkama işlemine geçmeden önce saçların geniş dişli bir tarakla taranması gerekecektir. Düğümlenmiş tellerin sabunlama esnasında sürtünmeyle kırılmasını veya koparak dökülmesini engeller.
Doğal sabunların saç gövdesine doğrudan sürülmesi bir takım olumsuz sonuçlara sebep olabilir. Saç tellerinin birbirine dolanmasına ve kurşun gibi ağırlaşmasına genel olarak sebep olduğunu görmekteyiz. Bu yüzden doğru uygulama yöntemi harfiyen uygulanmalıdır. Sabunu elde köpürterek kafa derisine aktarmaktır.
Güçlendirici yıkama prosesi şu adımlarla yürütülmelidir;
Elde Köpük Oluşturma: Ardıç katranı sabunu ılık su altında eller arasında ovuşturulmalıdır. Yoğun, kremsi ve beyaz bir köpük tabakası elde edilir.
Kök odaklı Uygulama: Elde edilen bu konsantre köpük saç tellerinin boylarından ziyade doğrudan saç derisine (köklerine) parmak uçlarıyla masaj yapılarak yedirilir.
Dairesel Masaj Mekanizması: Parmak etleriyle (kesinlikle tırnaklamadan) kafa derisine dairesel hareketlerle 2-3 dakika boyunca masaj yapılır. Ardıç katranının antiseptik bileşenlerinin kıl köklerine nüfuz etmesini sağlamak önemlidir. Kafa derisindeki kan dolaşımını hızlandırır. Hızlanan kan akışı saç köklerinin daha fazla oksijen ve besin maddesi ile beslenerek güçlenmesini tetikler.
Şampuanlar saça sürülüp hemen durulanma işlemini hepimiz yapmaktayız. Ardıç katranı sabununun tedavi edici kimyasallarının (guaiacol, cresol gibi fenolik bileşikler) işlevi biraz zaman alacaktır. Saç köklerindeki gözenekler tarafından emilmesi için zamana ihtiyacı vardır. Bu sebeple uygulama aşamasında normal şampuanlardan farklı davranmak gerekecektir.
Masaj işlemi bittikten sonra köpüklü saçlar kafa üzerinde toplanır. En az 1, en fazla 2 dakika boyunca bu şekilde bekletilir. Bekleme süresinde ardıç katranı kafa derisindeki fazla yağı (sebumu) çözecektir.Kepeğe neden olan mikroskobik mantar sporlarını (Malassezia) deaktive eder. Kökleri sıkılaştırır. Belirtilen süreden daha fazla bekletilmesi olumsuzluklara yol açabilir. Saç tellerinin doğal nemini kurutabileceğinden süre kontrolüne dikkat edilmelidir.
Arındırma ve Durulama Aşamasının Altın Kuralları
Doğal sabunların saçta sertlik bırakmasının sebepleri bulunmaktadır. Bunun en büyük nedeni suyun içindeki kireç (kalsiyum ve magnezyum) olarak gösterilebilir. Sabun moleküllerinin birleşerek saç telleri üzerinde mikroskobik bir katman (sabun artığı) bırakmasıdır. Bu durum saçın mat ve sert görünmesine yol açar.
Bol Su ile Durulama: Bekleme süresi dolan saçlar köpükten tamamen arınana kadar bol ılık suyla iyice durulanır. Saç derisinde hiçbir sabun kalıntısı kalmadığından emin olunmalıdır.
Son Durulamada Soğuk Su Dokunuşu: Durulama işleminin en sonunda suyun sıcaklığı biraz daha düşürülerek (soğuğa yakın ılık) saçlara tutulur. Bu şok etkisi saç derisindeki gözeneklerin ve saç telinin dış pullarının (kutikula) kapanmasını sağlayarak nemi içeri hapseder ve saça doğal bir parlaklık verir.
Ardıç katranı sabunu alkali bir pH değerine (genellikle pH 8-9) sahiptir. Saç derisinin doğal pH değeri ise hafif asidiktir (pH 5.5). Sabun kullanımından sonra saçların sertleşmesini engellemek mümkün olabilir. Keçeleşmesini ve taranmasının zorlaşmasını engellemek tahmin edildiği kadar zor olmayacaktır. Bunun için pH dengesini kuracak doğal bir asidik durulama suyuna ihtiyaç vardır. Bunun en mükemmel yolu organik elma sirkesidir.
Sirke Karışım Reçetesi yapmak için izlenecek adımlar son derece kolaydır. 1 litrelik durulama suyunun (mümkünse arıtılmış veya kettle'da kaynatılıp ılıtılmış su) içine 1 kahve fincanı doğal organik elma sirkesi eklenir. Sirke kokusundan hoşlanmayanlar karışımın içine 2-3 damla lavanta veya biberiye uçucu yağı damlatabilir.
Uygulanışı da gene aynı hassasiyetle yapılmalıdır: Sabundan arındırılmış saçların üzerine uygulama yapılacaktır. Banyonun en son adımında bu sirkeli su yavaşça dökülür. Saçta sirkeli su kaldıktan sonra tekrar durulama yapılmasına gerek olmayacaktır. Saç kurudukça sirke kokusu tamamen uçacaktır. Elma sirkesi sabunun bıraktığı tüm kireç katmanını çözer. Saçın pH'ını 5.5'e çekerek telleri pamuk gibi yumuşatır ve ekstra bir güç/parlaklık kazandırır.
Saçları güçlendirmek amacıyla ardıç katranı kullanmak son derece uygundur. Ardıç katranı sabununa başlayan kişilerin bilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. En önemli unsur saçın bir alışma ve arınma döneminden geçeceğidir. Yıllarca silikonlu, sülfatlı market şampuanları kullanan saç telleri yapay bir plastik tabakayla kaplanmıştır. Doğal sabun bu kimyasal katmanı temizlemeye başladığında belli dönemler farklı sonuçlar ortaya çıkacaktır. İlk 2-3 hafta saçlar normalden daha sert, kuru veya çabuk yağlanan bir tepki verebilir. Bu durum geçicidir ve saçın kimyasallardan arındığının göstergesidir.
Haftalık Kullanım Sıklığı: Ardıç katranı sabunu saç yapısına göre haftada 2 veya en fazla 3 kez kullanılmalıdır. Çok sık (her gün) kullanımı saç derisinin kendi ürettiği yararlı yağları da söküp atacağından saçın kurumasına sebebiyet verebilir.
Kombinasyon Rutini: Saçı çok kuru olan kişiler haftadaki yıkamalarının birini ardıç katranı sabunu ile yaparken diğerini sülfatsız, nemlendirici doğal bir şampuanla kombinleyerek bir geçiş rutini oluşturabilirler.
Ardıç katranı sabunu saç dökmez. Tam aksine kıl köklerini güçlendirerek dökülmeyi azaltmayı hedefleyen bir yapısı bulunmaktadır. Kullanmaya başlanılan ilk birkaç yıkamada ilk zamanlar için korkutan sonuçlar ortaya çıkacaktır. Banyo esnasında elinize normalden bir tık daha fazla saç gelmesi doğaldır. Sabunun saçı dökmesinden bu durum kaynaklanmaz. Ömrünü tamamlamış, kökü zaten gevşemiş ve dökülmek üzere olan zayıf saç tellerinin dökülmesi söz konusudur. Sabunun temizleme/masaj mekanik hareketiyle kafa derisinden serbest kalmasından kaynaklanır. Güçlü köklere sahip saç tellerine zarar vermez. 3-4 yıkamadan sonra bu durum bıçak gibi kesilir. Dökülme hızı minimuma iner.
Gerçek ve kaliteli bir ardıç katranı sabununu ayırt etmenin yöntemleri bulunmaktadır. En kesin yolu kokusu ve rengidir. Hakiki ardıç katranı sabunu belli özelliklere sahiptir. İçinde sentetik parfümler barındırmaz. Ambalajı açıldığı an etrafa çok baskın, keskin, isli, odunsu ve adeta duman/yanık kokusunu andıran bir rayiha yayar. Rengi ise katranın yoğunluğundan dolayı açık kahverengi, kirli krem veya siyaha yakın koyu füme tonlarındadır. Bembeyaz, parfüm kokulu veya pürüzsüz renkli sabunlar hakiki ardıç katranı içermez. Muhtemelen esans katılmış sentetik ürünlerdir.
Ardıç katranı sabunu kullandıktan sonra dikkat edilmesi gerekenler vardır. Sirkeli su uygulaması yerine veya sirkeli suya ek olarak saç kremi kullanılması önerilmez. Kimyasal içerikli ticari saç kremleri ve maskeler yoğun miktarda silikon (dimethicone vb.) barındırır. Silikonlar, sabunun kafa derisinde açtığı ve temizlediği gözenekleri tekrar tıkayacaktır. Ardıç katranının terapötik (iyileştirici) etkisini sıfırlayabilir. Eğer saç uçlarınızda aşırı bir kuruluk hissediyorsanız o zaman farklı bir durum söz konusudur. Banyo sonrasında nemli saç uçlarınıza birkaç damla saf argan yağı, jojoba yağı veya tatlı badem yağı sürmek bu duruma oldukça iyi gelecektir. Gözenekleri tıkamadan saçı yumuşatmanın en doğal yoludur.
Önemli Uyarı: Web sitemizde yer alan bilgiler, bireyleri teşhis veya tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Herhangi bir tanı veya tedavi işlemi için mutlaka doktorunuza başvurunuz. Sitemizde bu bitkinin tedavi edici sağlık hizmetlerine dair bilgiler bulunmamaktadır.