Beslenme insanların en temel gereksinimlerinin başında geliyor. Sağlıklı bir beslenme kaliteli ve uzun bir ömür için hayati önem arz ediyor. İşte bu noktada da gerek ana besin, gerek yardımcı besin olarak adlandırılabilecek gıdalar yer alıyor. Nitekim top kekik de son derece özel bir besin maddesidir. Bu yazıda da böylesi spesifik bir besinle ilgili olarak temel bilgiler verilerek, nedir, faydaları nelerdir, kullanım alanları nerelerdir gibi konularda başka yerde bulamayacağınız çok özel bilgiler yer alıyor. Hadi şimdi başlayalım.
Yine diğer yazılarımızda olduğu gibi adım adım giderek top kekik nedir sorusunun yanıtını vermek gerekir. Zira elbette adını ilk defa uyanlar olabilecektir. Bu kekiğin diğer ismi bilye kekiktir. Bilye kekik çiçekleri bilye biçiminde olan topçuklar biçiminde açan, Akdeniz bölgesinde yetişmekte ki çok senelik aromatik bir bitki türüdür. Top kekik Origanum onites ya da Origanum minutiflorum çeşitlerinin bir varyasyonu olarak bitki biliminde adlandırılmaktadır.
Top kekik besin değeri için verilebilecek bilgiler aşağıda yazılı olduğu gibidir:
Aşağıda verilen değerler 100 gram top kekiğin ortalama olan besin değerleridir.
· Enerji: 265 kcal / 1110 kJ
· Yağ: 4.3 gr
· Doymuş Yağ : 1.6 gr
· Karbonhidrat : 68.9 gr
· Şeker: 4.1 gr
· Lif: 42.5 gr
· Protein: 9.0 gr
· Tuz : 0.10 gr
Top kekik yoğun aroması ile öne çıkar ve bu bağlamda diğer kekiklerden açık ara farklıdır. Adından da net olarak anlaşılır olduğu gibi top biçimindedir. Ana rengi yeşildir. Form olarak diğer kekik türlerinden küçüktür. Keskin bir kokusu vardır. Acılık oranı diğer kekiklerden düşüktür. Kokusu hafif tatlıdır. Vitamin ve mineral açısından zengindir. Nitekim bileşenleri arasında B6 ve E vitaminleri, potasyum, çinko ve kalsiyum yer alır. Yüksek antioksidan içerir. Besin değeri yüksektir. Kullanım alanı aşağıda verilen bilgilerden de görülür olduğu gibi son derece geniştir.
Şimdi de yazının bu bölümünde top kekiğin nasıl elde edileceğine bakmak gerekir ise o noktada da şu bilgiler verilebilir: Top kekik elde etmenin belli başlı bazı aşamaları vardır. İzmir kekiği olarak da Ege Bölgesinde adlandırılan bu kekik türünün elde edilebilmesi için kekiğin çiçeklenme zamanı yani ilkbahar ayının sonu ya da sonbahar ayının başlarında kekikler toplanır. Burada doğru zamanda kekiğin toplanması işin en temel püf noktasıdır. İşlem toplanan bitkinin üst kısımlarına uygulanır. İkinci aşamada ışınsız olarak güneş görmeyen serin, gölge ve havadar bir yerde baş aşağı olacak biçimde asılarak kurumaya bırakılır. Kuruduğundan emin olunduktan sonra elle ufalanarak ya da sap kısımları elenerek top bilye haline gelmesi sağlanır. Sonrasında ise baharat olarak kullanılmaya hazırdır. Ana hatları ile top kekiğin elde edilme biçimi böyledir.
Top kekik genelde halk arasında yaygın kullanımı baharat biçimindedir. Bunun yanı sıra var olduğu dönemden beri alternatif tıpta da kullanılabilir bir bitkidir. Çay olarak sıklıkla tüketilir. Bunun için benzer ürünlerde de olduğu gibi bir fincan kaynamış suyun içine bir çay kaşığı top kekik atılıp, bir süre beklenip, süzüldükten sonra tek başına, şekerle ya da limonla tercihe bağlı olarak içilebilir. Bunun dışında yine diğer kekik türlerinde olduğu gibi et marinasyonunda, fırın yemeklerinde, her tür yemeğe aroma katmak için kullanılabilmektedir. Bu biraz damak zevki ile alakalı olan bir durumdur. Her tür yemeğe, ızgaralara konulabilir. Çorbalara, salatalara, pizzalara katılabilir. Harika kekikli ekmekler yapılabilir. Ayrıca çay formu ayak mantarlarına kompres olarak, buhar ile solunum yollarına ve gargara olarak da kullanılabilmektedir. Yani verilen tüm bu bilgilerden de net olarak görülür olduğu gibi kullanım alanı oldukça geniştir.
Top kekik nelere iyi gelir sorusunun temel yanıtları ise aşağıda yazılı olduğu gibidir:
· Bağışıklık sistemine iyi gelir
· Kas ağrısına ve baş ağrısına iyi gelir
· Mantar egzama gibi cilt enfeksiyonlarına çok faydalıdır
· Sindirim sistemini düzenler
· Kolon ve meme kanserine karşı iyi geldiği ve hastalığın ilerlemesini önlediği saptanan bulgular arasındadır
· İltihaplı tüm hastalıklara birebirdir
· Yaşlanma sürecini yavaşlatır. Vücudun serbest radikalle karşı savaşmasını sağlar
· Huzursuz bağırsak sendromu için en doğru gıdalardan bir tanesidir
· Mideyi rahatlatır
· Hafızayı güçlendirir
· Bağırsak parazitlerine iyi gelir
· Sakinleştirici etkisi vardır
· Kan şekerini dengeler ve düzenler
· Kan dolaşımını artırır
· Kalbi korur
· Bilişsel performansı yükseltir
· Ödem artırır
· Böbrek sağlığına iyi gelir
· Bronşit gibi sağlık sorunlarının semptomlarını azaltır
Görüldüğü gibi çok sayıda faydası olan bir bitkidir. Bu yüzden gündelik yaşamın bir yerinde mutlaka olmalıdır.
Top kekik kullanırken bilinçli ve asla abartıya kaçmadan kullanım yapılmalıdır. Tüketimi günde 1 fincanı geçmemelidir. Kronik ciddi sağlık sorunu olanlar mutlaka bir uzmana danışarak tüketmelidir. Taze ve doğru ürün alındığından emin olunarak tüketilmelidir.
Hiç tartışmasız top kekik olarak bilinen bu besin maddesinin alınabileceği birçok yer bulunuyor. Aktarlar bunların en başında yer alıyor. Bunun yanı sıra geniş çaplı ürün satan marketlerde, Pazar yerlerinde de böylesi bir malzemeyi bulmak mümkündür. Lakin bilhassa ilk defa böylesi bir gıda maddesini alacak olanlar için en güvenli adreslerin başında Aktarloji firmasının internet sitesi geliyor. Sitede 100 gramdan 1 kilograma kadar farklı gramaj değerlerinde top kekikler çok cazip fiyatlarla satışa sunuluyor. Doğal olarak yüklü alımlarda birim fiyat da düşüyor. Siteden güvenle gereksinim duyduğunuz zaman satın alarak nerede canınız çekiyor ise orada en ufak bir endişe duymadan kullanabilirsiniz.