Bir önceki yazımızda vegan beslenme konusunda kapsamlı bir yazı yazmıştık. Bu yazıda ise vegan beslenmenin adeta kardeşi gibi olan vejetaryen beslenme konusunda bilgi vereceğiz. Hadi şimdi tıpkı diğer yazıda olduğu gibi, kapsamlı bir biçimde bu konuda da anlaşılır bilgiler verelim.
Vejetaryen beslenme nedir sorusuna sözlükte şu şekilde bir açıklama yapılıyor. Önce ona bakalım: Farklı sebeplerle et, tavuk, balık, deniz ürünleri, tavuk dışında diğer kümes hayvanları ve de çift toynaklılar tüketmeme öngörüsünün olduğu bir beslenme biçimidir. Lakin diğer yazımızda da ifade edilmiş olduğu gibi vejetaryen olan kişiler süt, yumurta ve yoğurt gibi hayvansal besinleri tüketebilir. Yine tıpkı vegan beslenme yapanlar gibi vejetaryen beslenme yapanların da kendi içinde bir mantığı vardır. Et ürünlerini yememeyi temizlik olgusuna bağlayanlar çoğunluktadır. Bu tür beslenmenin tarihçesi ise 1800lü yıllara kadar dayanmaktadır. Yani tarihçesi de eskidir. Bu hususu da belirtmek gerekir.
Yazımızın bu noktasında biraz da vejetaryen beslenme türlerine bakalım ama bakmadan önce bir tablo var. O tabloya bakalım, sonra ise inceleyelim.
|
Vejetaryen Beslenme Çeşitlerinin Karşılaştırılması |
|||
|
Vejetaryen Beslenme Türü |
Et |
Süt |
Yumurta |
|
Lacto vejetaryenlik: |
Hayır |
Evet |
Hayır |
|
Ovo Vejetaryenlik |
Hayır |
Hayır |
Evet |
|
Ovo-lacto vejetaryenlik: |
Hayır |
Evet |
Evet |
|
Hayır |
Hayır |
Hayır |
|
Şimdi gelin bu beslenme biçimlerine detaylı olarak bakalım. Yine bu tabloda vegan beslenme de gösterilerek arada yer alan fark somut olarak gösterilmiştir.
· Pesketaryenlik: Su vejetaryenlik olarak da adlandırılmaktadır. Bu beslenme biçiminde et ürünü olarak yalnızca balık tüketimi olan bir beslenme biçimidir. Yani deniz mahsulleri tüketilerek beslenme yapılır.
· Lacto vejetaryenlik: Her çeşit et ve et ürünleriyle beraber yumurta yemeyi de reddeder ama süt ve süt ürünlerinin yenilmesi noktasında esneklik vardır.
· Lakto-ovo vejetaryenlik: Her çeşit et ve et ürünlerinin tüketilmesi reddedilir. Lakin yumurta, süt ve süt ürünlerini yenilebilen bir beslenme biçimidir.
· Ovo vejetaryenlik: Her çeşit et ve et ürünü ile beraber süt ve süt ürünlerinin yenilmesini de reddedilir. Lakin bu beslenme biçiminde yumurta yenilebilmektedir.
Yukarıda verilen bilgilerden de net olarak görülür olduğu gibi kendi içinde tüm bu türlerin farklı ufak tefek farkları vardır. Seçim ise kişilere kalmış durumdadır.
Vejetaryen beslenme için olmazsa olmaz olan besinler aşağıda yazılı olduğu gibidir
Sebzeler: Brokoli, havuç, karnabahar, biber vb.
Meyveler: Kavun, erik, böğürtlen, karpuz, nektarin, vb.
Tahıllar: Yulaf, pirinç, arpa vb.
Baklagiller: Mercimek, nohut, fasulye vb.
Kuruyemişler: Badem,fındık, ceviz vb.
Tohumlar: Chia tohumu, keten tohumu vb.
Yağlar: Fındık yağı, zeytinyağı, vb.
Proteinler: Tofu, süt ve süt ürünleri, tempeh, yumurta
Elbette bu besinlerin tüketimi vejetaryen beslenme türüne göre hangilerinin tüketileceği değişebilir.
Şimdi de vejetaryen beslenmenin yararları neler onlara bir bakalım. Kalp sağlığını destekler, Kilo kontrolü gerçekleştirir. Sağlıklı ve dengeli beslenmeye yardımcı olur. Kan şekerinin düzenlenmesine yardım eder. Kanser riskini azaltır. Görüldüğü gibi birçok faydası olan bir beslenme biçimidir. Bir de vejetaryen menü kişiye özel olarak bir diyetisyen kontrolünde hazırlandığı zaman çok daha faydalı bir hale gelir. Bunu da burada belirtmiş olalım.
Şimdi de artık örnek bir liste verelim.
Kahvaltıda
Örnek Kahvaltı Menüleri
1.Gün: Domates Sosu Omlet İçin, Siyah Zeytin Tahıllı Ekmek, Bütün Çengelköy Salatalığı, Roka,
2.Gün: Çeri Domates, Köy Biberi, Örgü Peynir, Haşlanmış Yumurta, Yeşil Zeytin
3.Gün: Çörek Otlu Peynir Topları, Çeri Domates, Bal, Kepekli Ekmek, Maydanoz ve Söğüş
4.Gün: Bütün Çengelköy Salatalığı, Peynir, Dip Soslu Ekmek Dilimi, Kapya Biber, Zeytin Salatası,
5.Gün: Domatesli Bruschetta, Yeşil Zeytin, Çarliston Biber, Bütün Çengelköy Salatalığı
6.Gün: Çırpılmış Yumurta, Kepekli Ekmek, Çeri Domates, Ceviziçi, Maydanoz ve Söğüş
1.Arada
Örnek 1. Ara Menüsü
1.Gün: Hurma
2.Gün: Kavun
3.Gün: Bütün Nektarin
4.Gün: Mürdüm Eriği
5.Gün: Karpuz
6.Gün: Kuru Kayısı
Öğle Yemeğinde
Örnek Öğle Yemeği Menüsü
1.Gün: Keçi peynirli Sebzeli Kiş ve Soğuk Ayran Aşı Çorbası
2.Gün: Zeytinyağlı Börülce, Kırmızı Lahana-Havuç-Göbek Salata, Tane Haşlanmış Mısır
3.Gün: Fesleğenli Domates Çorbası, Pesto Soslu Makarna
4.Gün: Jasmine-Siyah Pirinç Pilavı, Kuru Fasulye,
5.Gün: Zeytinyağlı Kapya Biber Dolma ve Taze Otlu Yoğurtlu Sos
6.Gün: Buğday Salatası ve Sebzeli Muffin
2. Arada
Örnek 2. Ara Menüsü
1.Gün: Kırmızı Pelteli Müslili Olan Yoğurt
2.Gün: Damla Çikolatalı Kurabiye
3.Gün: Tuzlu Haşhaşlı Kek
4.Gün: Kakaolu İrmik Topları
5.Gün: Karnabahar Mücver
6.Gün: Böğürtlenli Pelte
Akşam Yemeğinde
Örnek Akşam Yemeği Menüsü
1.Gün: Haşlama Sebze ve Piyaz
2.Gün: Patates Püresi Yatağındaki Mantar Sos ve Pazılı Soğuk Çorba
3.Gün: Vejetaryen Lazanya, Salatalıklı Yoğurtlu Meze
4.Gün: İmambayıldı, Haydari,
5.Gün: Zeytinyağlı Kabak Yemeği ve Çeri Domatesli Özel Soslu Akdeniz Salata
6.Gün: Sebzeli Wrap, Goji Meyvesi, Ballı Nar Ekşisi Soslu Akdeniz Salatası ve Acısız Ezme
Yukarıda verilen menüler ve listeler örnek menülerdir. 7. Günün boş bırakılmasının nedeni ise tamamı ile size bırakılmış olmasıdır.
Yazımızın bu bölümünde son olarak iyi bir vejetaryen beslenme nasıl olmalıdır sorusunun yanıtını verelim. Kullanılan tüm besin maddeleri türü ne olursa olsun taze ve doğal olmalıdır. Kalori hesaplamasına mutlaka dikkat edilmelidir. Tek tip aynı ürünlerden oluşan bir beslenme programı çıkarılmamalı ve besin zenginliğine dikkat edilmelidir. Ekmek elbette bu programda tüketilebilir.
Evet, bu yazıda vejetaryen beslenme ile ilgili verebileceğimiz temel bilgiler bunlardır. Mutlaka eksiklikleri vardır. Onları bize iletirseniz yazımızı keyifle güncelleriz.